Με το φθινόπωρο να έχει μπει για τα καλά και τα σχολεία να έχουν ανοίξει, οι γονείς ερχόμαστε συχνά αντιμέτωποι με έναν γνώριμο «εχθρό»: τις παιδικές ιώσεις.
Γιατί, όμως, το παιδί μου κολλάει συνέχεια ιώσεις; Πώς μεταδίδονται οι ιώσεις στα παιδιά και πότε χρειάζεται να απευθυνθούμε στον παιδίατρο;
Το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη, ενώ η καθημερινή επαφή τους με άλλα παιδιά στο σχολείο ή στον παιδικό σταθμό αυξάνει τις πιθανότητες να εκτεθούν σε ιούς. Έτσι, ειδικά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, μπορεί να φαίνεται ότι το παιδί κολλάει τη μία ίωση μετά την άλλη.
Οι περισσότερες παιδικές ιώσεις είναι αυτοϊώμενες και υποχωρούν χωρίς ειδική θεραπεία. Ωστόσο, συμπτώματα όπως ο πυρετός, ο βήχας, τα γαστρεντερικά προβλήματα ή τα εξανθήματα συχνά δημιουργούν ανησυχία στους γονείς.
Παρακάτω, και σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρικού προσωπικού της ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ, έχουμε συγκεντρώσει τις πιο συχνές ιώσεις στα παιδιά, τα συμπτώματά τους, μεθόδους αντιμετώπισης στο σπίτι, και πότε πρέπει να θορυβηθούμε και να απευθυνθούμε στον γιατρό μας.
Κοινό κρυολόγημα
Το κοινό κρυολόγημα είναι μία από τις πιο συχνές παιδικές ιώσεις. Προκαλείται από πολλούς διαφορετικούς ιούς, με τους ρινοϊούς να αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες στα παιδιά.
Μεταδίδεται είτε άμεσα, μέσω σταγονιδίων κατά την ομιλία, τον βήχα και το φτέρνισμα, είτε έμμεσα, μέσω της επαφής με μολυσμένα αντικείμενα και επιφάνειες, όπως τα παιχνίδια.
Επειδή υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί ιοί που μπορούν να προκαλέσουν κρυολόγημα, ένα παιδί μπορεί να νοσήσει αρκετές φορές μέσα στον χρόνο.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την έκθεση και μπορεί να διαρκέσουν αρκετές ημέρες (7–10 ημέρες). Συνήθως περιλαμβάνουν:
• Πονόλαιμο
• Καταρροή και βουλωμένη μύτη
• Φτέρνισμα
• Βήχα, παραγωγικό ή μη
• Χαμηλό πυρετό
• Μειωμένη όρεξη
• Κούραση
• Σε ορισμένες περιπτώσεις, εξάνθημα
Αντιμετώπιση στο σπίτι
Η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική και μπορεί να περιλαμβάνει:
• Καλή ενυδάτωση με νερό, γάλα ή σούπες
• Χρήση φυσιολογικού ορού για τον καθαρισμό της μύτης
• Ξεκούραση και παραμονή στο σπίτι όσο το παιδί δεν αισθάνεται καλά
• Χρήση υγραντήρα, όπου χρειάζεται
• Αντιπυρετικά ή παυσίπονα, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου
Πότε πρέπει να επικοινωνήσουμε με τον παιδίατρο;
Παρότι το κοινό κρυολόγημα συνήθως υποχωρεί μόνο του, χρειάζεται επικοινωνία με τον παιδίατρο εάν το παιδί παρουσιάζει:
• Υψηλό ή επίμονο πυρετό
• Βήχα ή καταρροή που δεν βελτιώνονται
• Έντονο πόνο στο αυτί
• Έντονη αδυναμία, υπνηλία ή αλλαγή στη συμπεριφορά
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Εξάνθημα που εξαπλώνεται γρήγορα
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές, όπως ωτίτιδα, ιγμορίτιδα ή λαρυγγίτιδα.
Γρίπη
Η γρίπη είναι μία ακόμη συχνή ίωση στα παιδιά και προκαλείται από τον ιό της γρίπης. Όπως και το κρυολόγημα, μεταδίδεται κυρίως μέσω σταγονιδίων και της επαφής με μολυσμένες επιφάνειες.
Η πρόληψη αποτελεί σημαντικό μέτρο προστασίας. Το συχνό πλύσιμο των χεριών, η αποφυγή στενής επαφής με άτομα που νοσούν και ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός, σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου, μπορούν να συμβάλουν στην προστασία από τη γρίπη.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 1-4 ημέρες μετά την έκθεση και μπορεί να περιλαμβάνουν:
• Υψηλό πυρετό, συχνά με ρίγος
• Πονοκέφαλο ή μυϊκούς πόνους
• Βήχα, συνήθως ξηρό
• Κούραση
• Σε ορισμένες περιπτώσεις, εξάνθημα ή γαστρεντερικά προβλήματα, όπως διάρροια ή ναυτία
Αντιμετώπιση στο σπίτι
• Καλή ενυδάτωση (άφθονο νερό, γάλα ή και σούπες)
• Ξεκούραση και παραμονή στο σπίτι
• Αντιπυρετικά ή παυσίπονα, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου
• Παρακολούθηση της γενικής κατάστασης του παιδιού
Πότε πρέπει να επικοινωνήσουμε με τον παιδίατρο;
Επικοινωνούμε με τον παιδίατρο εάν το παιδί παρουσιάζει:
• Υψηλό ή επίμονο πυρετό
• Επιδείνωση των συμπτωμάτων
• Σημάδια αφυδάτωσης, όπως ξηρά χείλη, λίγα ούρα ή απουσία δακρύων
• Έντονη αδυναμία, υπνηλία ή αλλαγή στη συμπεριφορά
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Εξάνθημα που εξαπλώνεται γρήγορα
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές, όπως ωτίτιδα, πνευμονία ή αφυδάτωση.
Ιογενής γαστρεντερίτιδα
Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι επίσης συχνή στα παιδιά. Μπορεί να προκαλείται από διαφορετικούς ιούς, μεταξύ των οποίων και οι ροταϊοί.
Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω μολυσμένων χεριών και επιφανειών, ενώ μπορεί να συμβεί και μέσω μολυσμένης τροφής. Γι’ αυτόν τον λόγο, η γαστρεντερίτιδα μπορεί να μεταδοθεί εύκολα σε χώρους όπως τα σχολεία και οι παιδικοί σταθμοί.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγες ημέρες από την έκθεση και περιλαμβάνουν:
• Υδαρή διάρροια
• Εμετούς
• Ναυτία
• Πόνο στην κοιλιά ή κράμπες
• Χαμηλό πυρετό
• Μειωμένη όρεξη ή διάθεση
• Σημάδια αφυδάτωσης
Αντιμετώπιση στο σπίτι
Ο βασικός στόχος είναι η σωστή ενυδάτωση. Προσφέρουμε στο παιδί υγρά σταδιακά και σε μικρές ποσότητες, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν εμετοί.
Η σωστή σίτιση είναι επίσης σημαντική, δίνοντας στο παιδί σταδιακά τροφές όπως άπαχο κρέας, φρούτα (μήλα ή μπανάνες), ρύζι, ή κρακεράκια. Αποφεύγουμε λιπαρές τροφές, καθώς μπορεί να χειροτερεύσουν τις διάρροιες.
Αντιεμετικά ή αντιδιαρροϊκά φάρμακα δίνονται μόνο μετά από συνεννόηση με τον γιατρό μας.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσουμε με τον παιδίατρο;
Χρειάζεται επικοινωνία με τον γιατρό εάν το παιδί παρουσιάζει:
• Έντονα σημάδια αφυδάτωσης
• Υψηλό πυρετό
• Επίμονους εμετούς ή διάρροια
• Αίμα στα κόπρανα ή στον εμετό
• Εξάνθημα που εξαπλώνεται γρήγορα
Ιογενής φαρυγγίτιδα
Όταν ένα παιδί εμφανίζει έντονο πονόλαιμο, μία από τις συχνές αιτίες είναι η ιογενής φαρυγγίτιδα.
Μπορεί να οφείλεται σε ιούς όπως οι αδενοϊοί, οι ρινοϊοί και οι ιοί της γρίπης και εμφανίζεται συχνότερα κατά την περίοδο των ιώσεων.
Είναι σημαντικό να διαχωρίζεται από τη στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα, η οποία χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και κατάλληλη θεραπεία.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
• Πονόλαιμο και δυσκολία στην κατάποση
• Χαμηλό ή μέτριο πυρετό
• Βήχα και βραχνάδα
• Κόκκινο λαιμό και ελαφρώς πρησμένες αμυγδαλές
• Εξανθήματα
• Πονοκέφαλο
• Κούραση
Αντιμετώπιση στο σπίτι
• Καλή ενυδάτωση
• Χλιαρά ροφήματα, εφόσον είναι κατάλληλα για την ηλικία του παιδιού
• Αντιπυρετικά ή παυσίπονα σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου
• Ξεκούραση
• Αποφυγή έκθεσης του παιδιού σε καπνό
Πότε πρέπει να επικοινωνήσουμε με τον παιδίατρο;Επικοινωνούμε άμεσα με τον γιατρό εάν το παιδί:
• Έχει υψηλό ή επίμονο πυρετό
• Δεν μπορεί να καταπιεί ή παρουσιάζει έντονη σιελόρροια
• Δυσκολεύεται να αναπνεύσει
• Ακούγεται ασυνήθιστος ή οξύς ήχος κατά την αναπνοή
• Δεν μπορεί να μιλήσει ή να κλάψει λόγω δυσκολίας στην αναπνοή
• Παρουσιάζει έντονη αδυναμία ή αλλαγή στη συμπεριφορά
• Εμφανίζει εξάνθημα που εξαπλώνεται γρήγορα
Σε περίπτωση έντονων συμπτωμάτων χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς ορισμένες παθήσεις, όπως η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα, μπορεί να παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα.
Πότε επιστρέφει το παιδί στο σχολείο μετά από ίωση;
Η επιστροφή του παιδιού στο σχολείο εξαρτάται από το είδος της ίωσης, τη γενική του κατάσταση και τις οδηγίες του παιδιάτρου.
Σε γενικές γραμμές, όταν το παιδί είναι απύρετο για τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς αντιπυρετικό, έχει καλή διάθεση και μπορεί να συμμετέχει στις καθημερινές του δραστηριότητες, μπορεί να επιστρέψει στην καθημερινότητά του.
Σε περίπτωση εμετών ή διάρροιας, τότε η επιστροφή του γίνεται τουλάχιστον 24-48 ώρες μετά την υποχώρησή τους.
Ένας ήπιος βήχας ή μια ήπια καταρροή μπορεί να παραμείνουν για λίγο ακόμη μετά την ανάρρωση. Αν, όμως, τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή επιστρέφουν μετά από προσωρινή βελτίωση, κρατάμε το παιδί στο σπίτι και επικοινωνούμε με τον παιδίατρο.
Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά από τις ιώσεις;
Οι ιώσεις είναι ένα συνηθισμένο μέρος της παιδικής ηλικίας. Υπάρχουν, όμως, απλές καθημερινές συνήθειες που μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της μετάδοσης:
• Συχνό και σωστό πλύσιμο των χεριών
• Κάλυψη του στόματος και της μύτης κατά τον βήχα και το φτέρνισμα
• Αποφυγή στενής επαφής με άτομα που νοσούν
• Καλός αερισμός των χώρων
• Ισορροπημένη διατροφή και επαρκής ύπνος
• Παραμονή του παιδιού στο σπίτι όταν είναι άρρωστο
• Εμβολιασμός, όπου ενδείκνυται και σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου
Οι παιδικές ιώσεις είναι συχνές – η σωστή ενημέρωση βοηθά
Οι περισσότερες παιδικές ιώσεις υποχωρούν χωρίς επιπλοκές και αποτελούν ένα συνηθισμένο μέρος της παιδικής ηλικίας. Η ψυχραιμία, η παρακολούθηση της κατάστασης του παιδιού και η επικοινωνία με τον παιδίατρο όταν χρειάζεται μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να διαχειριστούν καλύτερα την περίοδο των ιώσεων.
Η σωστή υγιεινή, η φροντίδα και η παραμονή του παιδιού στο σπίτι όταν νοσεί συμβάλλουν παράλληλα στην προστασία και των υπόλοιπων μελών της οικογένειας και του περιβάλλοντός του.
